WAT EEN ELLENDE
"Wat is er toch een ellende in de wereld, meneer," zei een man tegen mij.
"Zeker," antwoordde ik. "Al hangt dat er wel vanaf hoe je ernaar kijkt."
Hij keek me verbaasd aan. "Hoe bedoelt u dat?"
"Wel," zei ik, "is het vermoorden van baby's met drones, zoals dat tegenwoordig bijna dagelijks gebeurt, absoluut en objectief verkeerd, of niet?"
"Natuurlijk is dat absoluut verkeerd," antwoordde hij zonder aarzelen.
"Dan mag ik dus concluderen dat u gelooft in een absolute moraal?"
"Uiteraard," zei hij enigszins verbaasd.
"Mooi," vervolgde ik. "Maar dan is de vraag: waar vinden we, onder 8,3 miljard mensen die allemaal hun eigen subjectieve mening hebben, een fundament voor zo'n absolute moraal? Dat fundament kan niet de meerderheid zijn en ook niet de wet. Een meerderheid bestaat immers uit mensen die gezamenlijk bepalen wat zij op dat moment goed of fout vinden. En wetten veranderen voortdurend. Als de mens uiteindelijk de maatstaf is voor goed en kwaad, dan zijn we overgeleverd aan de machtigste mens, zoals een dictator, of aan een democratische meerderheid die haar wil aan anderen oplegt. Dan is niets werkelijk absoluut."
Hij keek me zwijgend aan. Aan zijn gezicht kon ik zien dat zijn gedachten op volle toeren draaiden.
"Natuurlijk ben ik het met u eens," zei ik, "dat het vermoorden van baby's absoluut verkeerd is. Maar zou het kunnen dat u die overtuiging eigenlijk ontleent aan een ander wereldbeeld dan de meeste moderne wereldbeelden, die de mens als hoogste maatstaf nemen? Een wereldbeeld met een basis voor absolute normen en waarheid. En als dat zo is, hebt u enig idee welk wereldbeeld wél een solide basis biedt voor absolute morele uitspraken?"
Comments